دنا کراری، شهروند ایرانی-آمریکایی، پس از ۱۹ ماه توانست ایران را ترک کند

دنا کراری، شهروند ۵۳ ساله ایرانی-آمریکایی و فعال حوزه فناوری و امور خیریه، پس از حدود ۱۹ ماه ممنوعیت خروج، بازجویی‌های متعدد و پیگیری‌های حقوقی، ایران را ترک کرد و در مسیر بازگشت به آمریکا قرار گرفت.

سی‌ان‌ان پنج‌شنبه ۲۵ تیر گزارش داد خروج کراری در حالی انجام شد که او هفته گذشته دچار حمله قلبی شدید شده بود و نگرانی‌هایی جدی درباره وضعیت جسمانی‌اش در روزهای پیش رو وجود داشت.

جرد گنسر، وکیل کراری، خروج موکلش از ایران در میانه جنگ و با توجه به بیماری او را «اتفاقی شبیه به معجزه» توصیف کرد.

گنسر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «می‌خواهم عمیق‌ترین قدردانی خود را از بنیاد جیمز فولی، دایان فولی و به‌ویژه لیز ریچاردز ابراز کنم که به ما کمک کردند موکل‌مان، دنا کراری را که از آذر ۱۴۰۳ بر پایه اتهام‌های بی‌اساس در ایران گرفتار شده بود، به خانه بازگردانیم.»

او افزود: «در لحظه‌های جشن، بسیار مهم است به یاد داشته باشیم که هر پیروزی حاصل تلاش گروهی است و افراد بی‌شماری، شناخته‌شده و ناشناس، بی‌وقفه برای تحقق آن تلاش می‌کنند.»

گنسر ادامه داد ریچاردز در بنیاد جیمز فولی، علاوه بر پرونده‌های دیگر، تلاش‌ها برای آزادی شهروندان آمریکایی زندانی و گروگان‌ها را هدایت کرده و بدون انتظار برای تشکر یا دیده‌شدن، در تمام این مسیر دوست و همراهی استوار برای کراری و تیم حقوقی او بوده است.

او نوشت: «مطمئنم بدون او، امروز فرا نمی‌رسید.»

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، شامگاه چهارشنبه ۲۴ تیر در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران به یک شهروند آمریکایی که در دسامبر ۲۰۲۴، در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن خواب‌آلود، به‌ناحق بازداشت شده بود، اجازه داد کشور را ترک کند. او اکنون به‌سلامت خارج از ایران است و وضعیت جسمانی خوبی دارد. ایالات متحده آمریکا از این اقدام ایران که نشانه حسن نیت بود، قدردانی می‌کند.»

ترامپ در این پیام نام این شهروند آمریکایی را اعلام نکرد. هویت او ساعاتی بعد از سوی گنسر تایید شد.

سفر به ایران و آغاز پرونده

پرونده کراری تا پیش از اعلام ترامپ به‌صورت عمومی مطرح نشده بود. او شهروند دوتابعیتی ایرانی-آمریکایی بود که یک سازمان غیرانتفاعی به نام «بنیاد کودکان مهر» را اداره می‌کرد. نام شرکت محل فعالیت او منتشر نشده است.

به گزارش اکونومیک تایمز، کراری آذر ۱۴۰۳ برای دیدار با خانواده‌اش به شیراز سفر کرد.

گنسر به سی‌ان‌ان گفت هنگامی که او قصد خروج از ایران را داشت، ماموران جمهوری اسلامی گذرنامه‌های ایرانی و آمریکایی‌اش را ضبط کردند و مانع خروجش شدند.

به‌گفته گنسر، حدود یک ماه بعد ماموران امنیتی جمهوری اسلامی خودرو حامل کراری و اعضای خانواده‌اش را متوقف کردند و کراری برای مدتی کوتاه بازداشت و ساعت‌ها بازجویی شد.

او پس از آن نیز ده‌ها بار مورد بازجویی قرار گرفت و تحت آنچه وکیلش «ممنوعیت اجباری خروج» خواند، قرار داشت.

به‌نوشته اکونومیک تایمز، مقام‌های جمهوری اسلامی کراری را به «همکاری با دولت متخاصم» و «جاسوسی» متهم کرده بودند. گنسر این اتهام‌ها را بی‌اساس خواند و گفت موکلش متهم شده، اما هرگز رسما تفهیم اتهام نشده بود.

با این حال، یک منبع آگاه به سی‌ان‌ان گفت کراری بازداشت و تفهیم اتهام شد و سپس با قرار وثیقه آزاد شد، اما ممنوعیت خروج او از ایران ادامه یافت.

به‌گفته گنسر، کراری به‌دلیل اداره «بنیاد کودکان مهر» هدف قرار گرفت. این سازمان غیرانتفاعی با حمایت مالی اهداکنندگان خصوصی و بر اساس مجوز دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (اوفک)، به کودکان محروم در ایران کمک می‌کرد.

گنسر از جمهوری اسلامی خواست اتهام‌های باقی‌مانده علیه افرادی را که در ایران با بنیاد کودکان مهر همکاری می‌کردند، لغو کند و گفت آنان بی‌گناه‌اند و مرتکب جرمی نشده‌اند.

به‌گفته گنسر، ممنوعیت خروج کراری در بهار سال جاری، به دلایلی که هنوز کاملا روشن نیست، منقضی شد و گذرنامه‌هایش به او بازگردانده شد؛ با این حال، نخستین تلاش او برای خروج از ایران ناکام ماند و مقام‌ها او را بازگرداندند.

گنسر افزود با آغاز مذاکرات تهران و واشینگتن بر سر یادداشت تفاهم، تیم حقوقی کراری فورا با کاخ سفید و مذاکره‌کنندگان آمریکایی تماس گرفت و از آنان خواست پرونده او را پیگیری کنند.

او گفت بر اساس اطلاعاتی که در اختیار دارد، این موضوع در مذاکرات مطرح شده بود و کراری سرانجام ۲۴ تیر از مرز عبور کرد و ایران را ترک کرد.

گنسر همچنین گفت کراری هفته گذشته دچار حمله قلبی شدید شد و درباره وضعیت جسمانی او در روزهای پیش رو نگرانی‌های جدی وجود داشت.

او افزود انتظار دارد موکلش در روزهای آینده درباره آنچه بر او گذشته است، توضیح دهد، اما اکنون باید استراحت کند و سلامتی خود را بازیابد.

درخواست برای آزادی دیگر زندانیان

گنسر از جمهوری اسلامی خواست اتهام‌ها علیه افرادی را که در ایران با بنیاد کودکان مهر همکاری می‌کردند، لغو کند و تاکید کرد آنان بی‌گناه‌اند و مرتکب جرمی نشده‌اند.

او همچنین خواستار آزادی همه آمریکایی‌هایی که به‌ناحق در ایران زندانی شده‌اند، همه افرادی که تحت ممنوعیت اجباری خروج قرار دارند و نیز همه زندانیان سیاسی در ایران شد.

سی‌ان‌ان به‌نقل از یک مقام آمریکایی نوشت دولت ایالات متحده تا ماه گذشته پرونده دست‌کم شش شهروند آمریکایی بازداشت‌شده در ایران را پیگیری می‌کرد.

رضا ولی‌زاده و کامران حکمتی از جمله افرادی هستند که دولت آمریکا آنان را رسما در شمار شهروندان «به‌ناحق بازداشت‌شده» قرار داده است.

سازمان «گلوبال ریچ» که برای آزادی کامران حکمتی فعالیت می‌کند، در بیانیه‌ای از خروج کراری استقبال کرد و ابراز امیدواری کرد این تحول نشانه‌ای باشد که حکمتی نیز به‌زودی از زندان اوین آزاد خواهد شد.